ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਵਿੱਚ 18 ਸਾਲਾ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਲੋਚਨਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ। ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ, ਪੁਲਿਸਿੰਗ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਫਲੈਸ਼ਪੁਆਇੰਟ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ‘ਤੇ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਲੰਡਨ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆਵਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
* ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਇਆ ?
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਤੱਟ ‘ਤੇ ਸਾਊਥੈਂਪਟਨ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਨੋਵਾਕ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹਮਲਾਵਰ, 23 ਸਾਲਾ ਵਿਕਰਮ ਡਿਗਵਾ, ਨੂੰ ਕਤਲ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1 ਜੂਨ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਡਿਗਵਾ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਝੜਪ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੈਨਰੀ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਪੁਲਿਸ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਡਿਗਵਾ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨੋਵਾਕ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਨਾਲ ਨਸਲੀ ਦੁਰਵਿਵਹਾਰ ਅਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਇਆ ਕਿ ਉਸਦੀ ਪੱਗ ਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਅੱਖ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੱਟ ਲੱਗੀ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜਾਂਚਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਦਾਅਵੇ ਝੂਠੇ ਸਨ।
* ਜਨਤਕ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀਡੀਓ
ਡਿਗਵਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਪੁਲਿਸ ਬਾਡੀ-ਕੈਮਰਾ ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ ਨੋਵਾਕ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪਲਾਂ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਮਲੇ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਵੀਡੀਓ ਵਿੱਚ ਹੈਨਰੀ ਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਉਹ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਚਾਕੂ ਦੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਸਾਹ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆ ਰਹੀ ਸੀ।
* ਉਸਦੀਆਂ ਬੇਨਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਹੱਥਕੜੀਆਂ ਲਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਫੁਟੇਜ ਵਿੱਚ, ਨੋਵਾਕ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਚਾਕੂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ” ਅਤੇ “ਮੈਂ ਸਾਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।” ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਸੁਣਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, “ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਦੋਸਤ।” ਇਹ ਫੁਟੇਜ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਫੈਲ ਗਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰੋਸ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
* ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਮਲ
ਵਿਵਾਦ ਉਦੋਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਮਾਮਲੇ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਪੱਖ ਰੱਖਿਆ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਖ਼ਤ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਾਲੀ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ, ਵੈਂਸ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨੋਵਾਕ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਅਸਫਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਦੁਖਾਂਤ ਨੂੰ ਯੂਰਪ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਨੀਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਵੈਂਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਨੋਵਾਕ ਦੀ ਮੌਤ ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਦਲੀਲ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਪੱਛਮੀ ਸਰਕਾਰਾਂ ਆਪਣੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਸਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਅਤੇ ਕੇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਅਪਰਾਧਿਕ ਮਾਮਲੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਹਿਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ।
ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੀ ਵੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ “ਦੋ-ਪੱਧਰੀ ਪੁਲਿਸਿੰਗ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਉਠਾਈਆਂ ਅਤੇ ਘਟਨਾ ਦੌਰਾਨ ਨੋਵਾਕ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਿਵਹਾਰ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ।
* ਯੂਕੇ ਸਰਕਾਰ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਈ
ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਲੋਚਨਾ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰ ਸਟਾਰਮਰ ਦੇ ਇੱਕ ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਦੀ ਨਿਆਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਨਤਕ ਚਰਚਾ ਨੂੰ ਨੋਵਾਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵੰਡ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਯੂਕੇ ਨਿਰਪੱਖ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੁਝਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੱਖਪਾਤੀ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।