ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ (Midterm Elections) ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਇਹ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਉੱਤੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਕਾਇਮ ਰਹੇਗਾ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰੇਗੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਮਿਆਦ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਉੱਤੇ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਅਮਰੀਕੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਰੁਖ਼ ਦਾ ਵੀ ਅਹਿਮ ਸੰਕੇਤ ਹੋਣਗੀਆਂ।
* ਕੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ?
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦੋ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਚੋਣਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਤਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੇ ਦੋ ਸਦਨ ਹਨ—ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਸਦਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।
* ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੀਆਂ ਕਿੰਨੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਚੋਣ ?
ਇਸ ਵਾਰ ਹਾਊਸ ਆਫ ਰਿਪ੍ਰਜ਼ੈਂਟੇਟਿਵਜ਼ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ 435 ਸੀਟਾਂ ਲਈ ਵੋਟਿੰਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਸਦਨ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੋ ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੈਨੇਟ ਦੀਆਂ 100 ਵਿੱਚੋਂ 35 ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਚੋਣ ਹੋਵੇਗੀ। ਸੈਨੇਟਰਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਛੇ ਸਾਲ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਦਿਨ ਕਈ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨਕ ਅਹੁਦਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਕੈਲੀਫੋਰਨੀਆ, ਫਲੋਰੀਡਾ, ਜਾਰਜੀਆ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ੀਗਨ ਦੀਆਂ ਗਵਰਨਰ ਚੋਣਾਂ ਉੱਤੇ ਖ਼ਾਸ ਨਜ਼ਰ ਰਹੇਗੀ।
* ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਮੁੱਦੇ ਰਹਿਣਗੇ ਭਾਰੂ ?
ਇਸ ਵਾਰ ਅਮਰੀਕੀ ਵੋਟਰਾਂ ਲਈ ਮਹਿੰਗਾਈ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਪੈਟਰੋਲ, ਕਰਿਆਨੇ ਦਾ ਸਾਮਾਨ, ਮਕਾਨਾਂ ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਆਮ ਲੋਕ ਚਿੰਤਤ ਹਨ।
ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਵਪਾਰਕ ਟੈਰਿਫਾਂ ਨੇ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਵਸਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਹਨ।
ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਾ ਹੈ। ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸਰਹੱਦਾਂ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤੀ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਵਾਸੀਆਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਚੋਣ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਆਰਟੀਫੀਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂ AI ਨੂੰ ਨਿਯਮਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਟਰੰਪ ਇਸ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਉੱਤੇ ਸਖ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ।
* ਕਾਂਗਰਸ ਉੱਤੇ ਕਿਸ ਦਾ ਕਬਜ਼ਾ ਹੈ ?
ਇਸ ਸਮੇਂ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਹਾਊਸ ਅਤੇ ਸੈਨੇਟ ਦੋਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਹੈ, ਪਰ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਮਤ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਰਿਪਬਲਿਕਨਾਂ ਕੋਲ 218 ਸੀਟਾਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ 53 ਸੀਟਾਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਦਨ ਉੱਤੇ ਵੀ ਕਬਜ਼ਾ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਲਈ ਆਪਣੇ ਮਨਪਸੰਦ ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕਰਵਾਉਣੇ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
* ਟਰੰਪ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ ਚੁਣੌਤੀ
ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਰਹੇ ਸਰਵੇਖਣਾਂ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਿਲਵਰ ਬੁਲੇਟਿਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਅਕਤੂਬਰ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੀ ਅਪਰੂਵਲ ਰੇਟਿੰਗ ਲਗਭਗ 37 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ, ਜਦਕਿ 61 ਫ਼ੀਸਦੀ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਪ੍ਰਤੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਜਤਾਈ ਸੀ।
ਇਤਿਹਾਸਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ ਵੋਟਰਾਂ ਦੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਸਾਰੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਉੱਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਹਲਕੇ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਜਾਂ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗੜ੍ਹ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
* ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਜਿੱਤੇ ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਲਈ ਵਧਣਗੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ
ਜੇਕਰ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਹਾਊਸ ਜਾਂ ਸੈਨੇਟ ਵਿੱਚ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉਹ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਸੰਸਦੀ ਕਮੇਟੀਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਨਵੇਂ ਬਾਲਰੂਮ ਨਿਰਮਾਣ, ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਇਮੀਗ੍ਰੇਸ਼ਨ ਏਜੰਸੀ ICE ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਜਾਂਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀ ਅੰਦਰ ਟਰੰਪ ਵਿਰੁੱਧ ਮਹਾਦੋਸ਼ (Impeachment) ਲਿਆਉਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਜੇਕਰ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ ਆਪਣਾ ਬਹੁਮਤ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਏਜੰਡਾ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਆਸਾਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
* 2028 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਵੀ ਹੋਵੇਗਾ ਸੰਕੇਤ
ਭਾਵੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਦਾਅ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਨਤੀਜੇ 2028 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਲਈ ਵੀ ਸਿਆਸੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੈਅ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ।
ਟਰੰਪ ਤੀਜੀ ਵਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਲੜ ਸਕਦੇ। ਇਸ ਲਈ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਅਤੇ ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿੱਚ 2028 ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਉਮੀਦਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ 3 ਨਵੰਬਰ ਦੀਆਂ ਮੱਧਕਾਲੀ ਚੋਣਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਗੀਆਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਵੀ ਤੈਅ ਕਰਨਗੀਆਂ ਕਿ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਆਪਣੇ ਬਾਕੀ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਸਕਣਗੇ ਜਾਂ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਸਿਆਸੀ ਚੁਣੌਤੀ ਖੜ੍ਹੀ ਕਰੇਗੀ।